XỬ TRÍ VẾT THƯƠNG PHẦN MỀM Ở TAY CHÂN

               Định nghĩa

Gọi là vết thương khi những tổn thương có gây rách da hoặc rách niêm mạc

Có các loại vết thương như sau:

Vết thương phần mềm: Là các vết thương chỉ làm tổn thương mô mềm: Da, mô liên kết dưới da, mỡ, lớp cân, lớp cơ

Vết thương gãy xương hở: Là các vết thương làm thông ổ gãy ra môi trường bên ngoài

Vết thương thấu khớp: là các vết thương làm thông ổ khớp ra bên ngoài

           VẾT THƯƠNG PHẦN MỀM

Có thể là vết thương sắc gọn hay vết thương dập nát

Nếu không được xử lý tốt, thì vết thương gây nhiễm trùng, và lan rộng ra xung quanh cũng như lan sâu vào bên trong

Điều trị tốt vết thương phần mềm là nền tảng cơ bản để điều trị các vết thương đặc hiệu như gãy xương hở, vết thương thấu khớp

Phân loại vết thương phần mềm

Do kim chích, do súc vật cắn

Cần coi chừng nhiễm trùng ở sâu và dị vật bên trong vết thương

Vết thương cắt gọn:

     Do vật bén như dao, mảnh kính cắt vào

     Coi chừng chảy máu nhiều, gây choáng mất máu

     Cần được khám kĩ, để xem có kèm đứt gân, thần kinh, mạch máu hay không

Vết thương lóc da:

     Da bị lóc ra khỏi mô bên dưới

     Khi bị lóc da thì nguy cơ choáng, mất máu rất cao

     Lóc da thường gây nhiễm trùng, lộ gân cơ thần kinh, mạch máu

Vết thương dập nát

     Thường do chấn thương nặng, vật nặng đè, tai nạn giao thông

Giải phẫu sinh lý bệnh

     Rách da làm vi khuẩn có thể xâm nhập vào vết thương gây nhiễm trùng

     Cơ dập là môi trường cho vi khuẩn phát triển, làm nhiễm trùng

     Máu tụ ứ đọng vết thương và trong mô cũng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh

Sinh học quá trình lành vết thương

     Có 3 hiện tượng xảy ra

Tạo mô hạt mới che phủ bề mặt vết thương và che phủ mô quý

Co nhỏ vết thương: Cơ thể tự co hẹp vết thương lại dần so với ban đầu

Lớp biểu mô bò ra che phủ mô hạt, mỗi ngày 1-2 mm và tạo ra sẹo lành thương

Hình trên minh họa quá trình lành vết thương với các mạch máu mới mọc nối với nhau

Sự lành vết thương

     Nếu được khâu da kín ngay từ đầu thì khi lành sẽ ít có sẹo nhất, ít bị co rút, mềm mại

     Điều kiện để có thể khâu da từ đầu: Vết thương phải hoàn toàn sạch, không còn dị vật, không còn mô dập nát, mép da rỉ máu tốt và không bị căng khi khâu

     Nếu không đủ các điều kiện trên thì đừng khâu, mà cứ để hở vết thương. Vết thương sẽ mọc mô hạt và lành sẹo, gọi là lành thương thứ cấp

     Sau khi mô hạt đã mọc hoặc hết nhiễm trùng vết thương thì chúng ta mới tiến hành khâu da.

                   Xử trí khi có vết thương

Phần việc của bệnh nhân: Mau chóng cầm máu bằng cách đắp nhiều khăn sạch lên ngay vết thương và quấn nhẹ nhàng giữ lớp khăn này để cầm máu, không có cột vết thương hay cột tay chân vì sẽ gây thiếu máu do chẹn động mạch, làm nguy hiểm thêm. Ngay sau đó tới cơ sở y tế lập tức để được xử lý thích hợp.

               Xử trí của nhân viên y tế:

Đánh giá vết thương cẩn thận trước khi băng bó lại

Băng ép cầm máu, chống sốc

Băng vô trùng vết thương. Bất động chi bị tổn thương

                               Điều trị chuyên khoa

     Chống nhiễm trùng: Mổ cắt lọc sạch vết thương, cho kháng sinh, bất động chi và kê cao chi vừa phải

     Phục hồi tổn thương giải phẫu về gân, cơ mạch máu, thần kinh, da

Tập phục hồi vận động

                 Theo dõi hậu phẫu:

Thay băng, đắp gạc ẩm vô trùng lên vết thương

Tiếp tục bất động và kê cao chi vừa phải

Đánh giá vết thương sau mổ, nếu vẫn còn diễn tiến nhiễm trùng thì cần lên lịch mổ cắt lọc sạch tiếp. Nếu chưa thể khâu kín da thì lên lịch khâu da, nếu không khâu da được do vết thương quá lớn thì lên lịch ghép da hoặc làm vạt da che phủ

 Ths. BS CK II Nguyễn Ngọc Thạch- Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TPHCM

Bs Nguyễn Ngọc Tú

Nguyễn Ngọc Ngạn

Phòng khám ngoài giờ: Nhà Q3 Cư xá Phú Lâm A, P.12, Q6 : 17h-19h hàng ngày

              TỐI ƯU HỆ CƠ XƯƠNG KHỚP NGƯỜI VIỆT