VIÊM GÂN CƠ CHÓP XOAY- đau vai

Một trong những than phiền, khó chịu của bệnh nhân về bệnh lý cơ xương khớp đó là đau vai, nguyên nhân đau vai hay gặp nhất là viêm gân cơ chóp xoay

Sơ lược giải phẫu để hiểu về gân cơ chóp xoay là cái gì

Gân cơ chóp xoay không phải là 1 cơ, mà là tập hợp của 4 khối cơ, hợp lại thành khối gân lớn, bao quanh vai. Nhiệm vụ của gân cơ chóp xoay là giúp làm động tác nâng vai, xoay cánh tay

Ở dưới gân cơ chóp xoay còn có túi hoạt dịch lớn, khi viêm gân cơ chóp xoay sẽ làm sưng viêm cả túi hoạt dịch này và gây ra đau đớn nhiều

Mô tả sâu hơn về đau vùng vai

Thường thì đau vùng vai sẽ là do các vấn đề như sau:

Viêm gân cơ chóp xoay: Gân bị tổn thương, xơ, rách khiến nó bị kích ứng và gây đau đớn

Viêm bao hoạt dịch: Túi hoạt dịch viêm khiến nó sưng lên gây đau

Hội chứng bắt chẹn: Gai xương tạo thành do quá trình thoái hóa xảy ra (ở vai vị trí tạo gai xương hay gặp nhất là mỏm cùng vai), vận động vai khiến gai này gãy, kẹt hoặc chưa gãy thì cọ xát vào trong gân cơ chóp xoay, gây đau đớn, hiện tượng này gọi là hội chứng bắt chẹn.

Nguyên nhân

Viêm gân cơ chóp xoay gặp ở cả người trẻ tuổi hay chơi thể thao, người làm việc cần khiêng nặng và ở người lớn tuổi.

Môn thể thao hay bị là tennis, bóng rổ

Công việc hay bị là thợ sơn, họa sĩ, công nhân xây dựng vì phải đưa tay cao, hoạt động vai liên tục

Triệu chứng

Đau mặt trước vai, lan xuống cánh tay, lan ra sau vai

Cứng khớp vai, yếu cơ tay

Lúc đầu thì triệu chứng nhẹ, thoáng qua rồi hết rồi tái phát, hay gặp là:

Đau nhẹ ở vai cả lúc nghỉ ngơi hay là lúc vận động

Đau vai lan ra cánh tay

Khiêng đồ vật thì đột ngột thấy đau nhói vai.Đưa cao tay lên thì thấy đau

Đau ban đêm, yếu cơ vai, cứng vai, chải đầu thấy đau, mặc áo thấy đau

Bác sĩ khám bệnh

Bác sĩ sẽ hỏi kĩ về triệu chứng của bệnh nhân

Bác sĩ sẽ ấn tìm điểm đau, khám khả năng vận động của vai bệnh nhân

Chụp Xquang: Khoảng 130 ngàn vnd. Bác sĩ sẽ thấy có gai xương không

Chụp MRI: Khoảng 2 triệu vnd. Bác sĩ sẽ thấy hình ảnh viêm gân cơ chóp xoay, mức độ như thế nào.

Điều trị không phẫu thuật

Hầu hết bệnh nhân bị viêm gân cơ chóp xoay điều trị không cần phẫu thuật là đủ lành tốt. Điều trị kéo dài vài tuần tới vài tháng, sự cải thiện sẽ đến từ từ và trở lại vận động vai như cũ được.

Nghỉ ngơi: Bác sĩ sẽ đề nghị bệnh nhân để vai được nghỉ ngơi, tạm ngưng khiêng nặng, ngưng chơi thể thao, ngưng đưa tay lên cao

Thuốc giảm đau kháng viêm Non-steroid: Là thuốc hiệu quả để chống sưng, chống viêm và giúp bệnh nhân không thấy đau.

Tập vật lý trị liệu: Tập từ nhẹ đến cường độ cao để lấy lại sức mạnh gân cơ chóp xoay ở vai và tầm vận động của khớp vai

Chích kháng viêm Corticoid vào vai: Nếu các cách trên chưa đủ để bệnh nhân thấy đỡ đau, bác sĩ sẽ chích thuốc vào cho hiệu quả. Khớp vai gồm nhiều gân cơ, xương, dây chằng, bao hoạt dịch- việc chích đúng nơi đúng điểm để có hiệu quả là rất khó cần bác sĩ có kinh nghiệm thực hiện.

Điều trị phẫu thuật

Khi đã điều trị bằng phương án không phẫu thuật mãi mà không thấy cải thiện, bác sĩ sẽ yêu cầu phẫu thuật cho bệnh nhân viêm gân cơ chóp xoay

Mục đích của phẫu thuật là làm rộng rãi vùng không gian chung quanh gân cơ chóp xoay, bác sĩ sẽ lấy các mô viêm, phù nề quanh gân, lấy mô viêm ở túi hoạt dịch cũng như mài bỏ gai xương ở mỏm cùng vai

Mổ nội soi: Đường mổ nhỏ như đầu viết chì, thường được sử dụng trong mổ cho viêm gân cơ chóp xoay

        Mổ mở: Đường rạch da rộng, sau mổ sẹo trên da ảnh hưởng thẩm mỹ

        Tập luyện sau mổ:

       Sau mổ, bệnh nhân được đặt nẹp vải cố định cánh tay, và sau đó bệnh nhân sẽ tập luyện theo chương trình cụ thể được bác sĩ hướng dẫn chi tiết để hỗ trợ lành bệnh viêm gân cơ chóp xoay, thường kéo dài 2-4 tháng để lành hoàn toàn. Đôi khi, kéo dài tới cả năm, tuy là số ít nhưng vẫn có bệnh nhân kéo dài quá trình lành thương đối với bệnh viêm gân cơ chóp xoay như thế.

Ths. BS CK II Nguyễn Ngọc Thạch- Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TPHCM

Bs Nguyễn Ngọc Tú

Nguyễn Ngọc Ngạn

Dr Bone- Tối ưu hệ xương khớp người Việt