ĐAU THẦN KINH TỌA
Thần kinh tọa xuất phát từ tủy sống, chạy theo hai bên hông và mông, sau đó chia nhánh đi xuống hai bên chân của chúng ta
Thần kinh tọa là dây thần kinh dài nhất trong cơ thể chúng ta và cũng là quan trọng bậc nhất.
Nó chi phối trực tiếp tới việc cảm giác và vận động của hai chân. Khi dây thần kinh này bị thương tổn, sẽ có triệu chứng đau thần kinh tọa.
Đau thần kinh tọa là cảm giác rõ ràng ở mức độ trung bình tới nặng của cơn đau nằm ở vùng lưng, lan xuống mông và hai chân.
Người bệnh cũng có thể thấy yếu cơ hoặc mất cảm giác những vùng này
Đau thần kinh tọa là triệu chứng có nguyên nhân từ tổn thương bên trong tới dây thần kinh tọa hoặc vùng chung quanh dây thần kinh đi qua, như ở các đốt sống lưng
Các nghiên cứu chỉ ra rằng tới 40% dân số thế giới có cơn đau của thần kinh tọa trong cuộc đời mình, càng lớn tuổi, càng hay gặp.
Những dấu hiệu của đau thần kinh tọa
Kiểu đau rất dễ nhận biết. Đau từ lưng, lệch một bên hông và lan xuống mông, lan xuống 2 chân, đó là điển hình của đau thần kinh tọa
Đau thần kinh tọa là kết quả của tổn thương hoặc chấn thương tới dây thần kinh tọa, thế nên có những triệu chứng khác nữa thường đi kèm với đau, như sau:
Đau tăng nặng lên khi di chuyển
Có thể giảm cảm giác hoặc mất cảm giác ở chân, bàn chân.
Có thể thấy châm chích ở ngón cái và lòng bàn chân
Nguyên nhân của đau thần kinh tọa
Thoát vị đĩa đệm
Các đốt sống, được liên kết với nhau bởi những bản sụn, lớp sụn này dày và dẻo nhằm hỗ trợ cho việc cử động linh hoạt của lưng khi di chuyển, vận động.
Thoát vị đĩa đệm xảy ra khi lớp bao xơ bên ngoài của bản sụn bị rách.
Các thành phần dịch nhầy ở trung tâm bản sụn sẽ chảy ra theo chỗ rách và chèn vào dây thần kinh tọa, gây nên cơn đau thần kinh tọa
Hẹp ống sống
Đây là bất thường gây ra sự hẹp lại của ống sống, làm cho gia tăng áp lực lên tủy sống và các rễ dây thần kinh tọa
Trượt đốt sống
Đây là tình trạng liên quan tới thoái hóa cột sống. Khi ấy, đốt sống sẽ trượt về phía trước so với các đốt sống còn lại, điều này gây chèn ép lên dây thần kinh tọa
Hội chứng cơ hình lê
Đây là bệnh ít gặp, ở bệnh này, cơ hình lê ở vùng mông co thắt quá mức gây bóp chặt thần kinh tọa, làm cho thần kinh bị chèn ép dẫn tới đau đớn.
Bệnh này gặp ở những người ngồi nhiều, đặc biệt là những người làm nghề tài xế.
Yếu tố nguy cơ dẫn tới đau thần kinh tọa
Có nhiều yếu tố có thể dẫn tới đau thần kinh tọa, phổ biến nhất là các vấn đề được liệt kê dưới đây:
1 Càng lớn tuổi, sự lão hóa kéo tới làm cho loãng xương, khiến đốt sống xẹp, trượt, chèn vào thần kinh tọa
2 Có những nghề nghiệp với đặc thù làm căng quá mức ở vùng lưng, liên quan việc khiêng nặng, ngồi lâu, xoay trở thân mình liên tục
3 Đái tháo đường
4 Hút thuốc lá
Khi nào cần dùng tới thuốc để điều trị đau thần kinh tọa
Khi có các triệu chứng liệt kê dưới đây, người bệnh cần tới khám bác sĩ chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình- Cột sống hoặc chuyên khoa Ngoại thần kinh để được chẩn đoán và điều trị hợp lý:
1 Cơn đau trở nên nặng hơn mà không có yếu tố giảm đau
2 Đau đột ngột ở vùng thắt lưng hoặc chân, yếu cơ, tê chân hoặc nặng hơn là mất cảm giác ở chân
3 Không thể kiểm soát việc đi tiểu, đi cầu
Chẩn đoán
Đau thần kinh tọa là triệu chứng có nhiều thay đổi, tùy đáp ứng đau của mỗi người và cả nguyên nhân gây ra nữa.
Để chẩn đoán nó, bác sĩ chuyên khoa cần hỏi kỹ bệnh sử của người bệnh
Bệnh sử gồm những thông tin sau:
Người bệnh có chấn thương trước đó hay không, cơn đau khởi phát lúc nào, đau như thế nào.
Có cách nào giảm đau không, có tư thế nào làm cơ thể dễ chịu hay không, có nguyên nhân nào làm đau tăng nặng lên không, nếu có thì mô tả rõ ràng cho bác sĩ nắm kỹ
Tiếp theo, bác sĩ sẽ khám lâm sàng người bệnh bao gồm kiểm tra sức cơ và các phản xạ.
Cũng như làm các nghiệm pháp kéo giãn và vận động để xác định vấn đề gây cơn đau
Người bệnh có đau thần kinh tọa, thường có cơn đau đã kéo dài cả tháng
Các nghiệm pháp thần kinh ngoại biên có thể giúp bác sĩ tìm ra cơn đau theo rễ thần kinh tọa và mức tổn thương đang diễn tiến tới đâu.
Các xét nghiệm hình ảnh học giúp bác sĩ nhìn được cấu trúc xương, nhằm tìm nguyên nhân của đau thần kinh tọa. Thường dùng Xquang cột sống, cộng hưởng từ cột sống (MRI), và có thể là chụp cắt lớp (CT-Scans). Chỉ với Xquang đơn thuần thì nhìn được các vấn đề liên quan tới xương, không nhìn trực tiếp được dây thần kinh tọa
Ths. BS CK II Nguyễn Ngọc Thạch- Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TPHCM
Bs Nguyễn Ngọc Tú
Nguyễn Ngọc Ngạn
Phòng khám ngoài giờ: Nhà Q3 Cư xá Phú Lâm A, P.12, Q6 : 17h-19h hàng ngày
Để lại bình luận của bạn